MENU SLUITEN
Datavisualisatie die de wereld voorgoed veranderde: eind van de blauwe dood

Datavisualisatie die de wereld voorgoed veranderde: einde van de blauwe dood

 

In het begin van de negentiende eeuw dachten mensen dat ‘de tijd van algemeen heerschende epidemieën voor Europa voorbij was’. Het was immers al weer anderhalve eeuw geleden sinds de pest met enige regelmaat de stedelijke bevolking decimeerde. Alleen in Nederland eiste de ziekte al meer dan 65.000 dodelijke slachtoffers. Het waren niet de data zelf maar een effectieve presentatie van de data die de wereld voorgoed veranderde door een eind te maken aan deze grootste epidemische doder van de 19e eeuw. De blauwe dood.

 

Cholera de ‘blauwe dood’

Cholera was een ziekte die gepaard ging met heftige diarree en braken. Mensen verloren soms wel 15 liter vocht per dag. De huid van cholerapatiënten kleurde blauw, waardoor de ziekte ook wel de ‘blauwe dood’ werd genoemd. Dit als opvolger van de rampzalige ‘zwarte dood’ (de pest) waarbij eenderde van alle Europeanen het leven liet.

 

Wetenschappelijk verantwoorde medische handelingen in de tijd waren vaak huiveringwekkend. Door het grote vochtverlies trad er bij cholerapatiënten stremming van de bloedcirculatie op. Om de bloedcirculatie op gang te brengen, werden verhitte metalen voorwerpen gebruikt en werd heet water op de buik gegoten. Soms zelfs zwavelzuur en ammoniak. De handelingen werden in die tijd niet gezien als kwakzalverij. Het ging om de toen beschikbare kennis van de medische wetenschap.

Data alleen konden de medische wereld niet overtuigen

In 1854 heerste een grote cholera-epidemie in Londen. Artsen en overheid waren er in die tijd van overtuigd dat cholera werd veroorzaakt door het inademen van slechte lucht. Het was de Britse arts John Snow die ontdekte dat niet slechte lucht, maar besmet water de oorzaak was van de epidemie. Volgens Snow was het een openbare waterpomp op Broad Street in het centrum van de stad die de ziekte overbracht. Om dat aan te tonen verzamelde Snow een berg aan gegevens. Maar al die gegevens ten spijt, Snow kon er de medische wereld en overheid niet mee overtuigen. Zijn strijd tegen cholera leek tevergeefs.

Effectief dataverhaal helpt overheid en medische wereld overtuigen

Snow deed talloze pogingen om artsen en overheid te overtuigen met allerlei cijfers en andere gegevens. Maar na evenzoveel mislukkingen besefte Snow zich dat een betere manier nodig was om het probleem uit te leggen. Hij kwam met het idee om de data om te buigen naar een duidelijk visueel verhaal dat kon aantonen wat het werkelijke probleem was. Hij gebruikte een kaart van het centrum van Londen. Met stippen op de kaart duidde hij aan waar de doden als gevolg van cholera woonden. Dat concentreerde zich in één bepaald gebied: rond de besmette pomp op Broad Street. Ondanks alle data die Snow eerder voorlegde, was het stadsbestuur pas overtuigd na het zien van dit visuele dataverhaal. Het bestuur besloot de pomp direct te sluiten en dat betekende het einde van de cholera-uitbraak in de stad.

Datavisualisatie van dr. John Snow
DATA-PRESENTATIE VAN DR. JOHN SNOW DIE HET EINDE BETEKENDE VAN DE CHOLERA EPIDEMIE IN LONDEN

Dataverhaal helpt overheid en medische wereld overtuigen

Snow maakte gebruik van de kracht van een duidelijk dataverhaal en wist daarmee wetenschappers en bestuurders te overtuigen. Het visualiseren van de data alleen is niet de oplossing. Snow liet de data zien, maar vertelde ook welke actie nodig was om het probleem op te lossen. Met deze dataverhaal-methodiek, vormde hij een enorme mijlpaal in de geschiedenis van de volksgezondheid. Het wordt gezien als het begin van de epidemiologie (het voorkomen van ziekten tussen populaties). Een enquête onder Britse artsen in 2003, noemde Snow de grootste medicus aller tijden. Natuurlijk vanwege zijn medische ontdekking, maar vooral ook vanwege de invloed die hij had door data op een effectieve manier te communiceren.

 

Data is een wetenschap. Data communiceren is een vaardigheid. Een vaardigheid die we allemaal kunnen leren. De dataverhaal-methodiek die Snow toepaste, helpt ons met het schrijven van een aanbeveling die mensen inspireert om actie te ondernemen op basis van data.

Data is een wetenschap. Data communiceren is een vaardigheid. Een vaardigheid die we allemaal kunnen leren en zouden moeten leren in een tijd waarin iedere functie afhankelijk is van data. 

HARVARD BUSINESS REVIEW

Voor meer bruikbare tips over het effectief communiceren van data, volg de SkillsLab op Linkedin